Brillenloze 3D-displays: wat je echt krijgt


Na onze review van vr-brillen, kwam de volgende vraag: hoe zit het met 3D zonder enige bril? Samsung, Acer, Lenovo, Sony en ZTE verkopen allemaal monitors, laptops en tablets die een driedimensionaal beeld beloven voor het blote oog. Het idee klinkt perfect. Geen bril, geen batterijen, geen flikkering. Gewoon zitten en kijken.

We verzamelden reviews uit de technische pers, klachten van eigenaren van forums, onafhankelijke laboratoriummetingen en gepubliceerd onderzoek naar visueel comfort. Daarna legden we de claims van de fabrikanten ernaast. Het resultaat staat hieronder.

Zoals altijd, geen hype en geen emoties. Alleen optica, rekenwerk en wat mensen die deze apparaten daadwerkelijk hebben gekocht melden. Elk getal hier is te controleren met een rekenmachine, en elke klacht heeft een bron aan het einde van de pagina.

Het brillenloze 3D-display is geen 3D-monitor zonder bril. Het is een gewoon 2D-paneel met een lensfolie erop gelijmd. Lees verder om de problemen met dit concept te begrijpen, voordat je koopt.
Brillenloos 3D-display

Hoe het werkt

Om je twee afzonderlijke beelden te tonen (links en rechts), geeft het paneel ze weer in afwisselende pixelkolommen. Hierdoor neemt de resolutie onmiddellijk met de helft af. En dat is nog het beste geval. Fabrikanten misleiden je vanaf de eerste stap. Ze schrijven "4K-paneel". Ja, dat klopt, maar ze vergeten allemaal te vermelden dat het 3D-beeld geen 4K zal zijn... Wat een merkwaardig stukje vergeetachtigheid.

Zoals je in de afbeelding hieronder kunt zien, moeten de lenzen onder verschillende hoeken worden geplaatst zodat de fotonen van elke pixel precies in je pupil terechtkomen. Als je je hoofd ook maar iets beweegt, verandert het beeld in chaos. Houd er rekening mee dat lenzen niet met perfecte precisie kunnen worden gemaakt, dus de lichtstraal begint te verstrooien en creëert valse beelden. Dit effect wordt crosstalk genoemd.

Met een 3D-bril zie je bijvoorbeeld de volledige resolutie zonder enige compromissen. Een 3D-bril doet dit door afwisselend het licht van de L- en R-zijde te blokkeren. Een brilvrij scherm moet dit op het scherm doen, door de pixelstraal rechtstreeks naar het complementaire oog te sturen.

Het paneel zelf is volkomen gewoon. De linker- en rechterbeelden worden in smalle verticale stroken gesneden en kolom voor kolom verweven: links, rechts, links, rechts. Een microlenzenlaag bovenop het paneel bepaalt vervolgens in welke richting het licht van elke kolom het scherm verlaat.


Lenticulaire lens
Een vel met kleine cilindrische lenzen, één lens boven elke racurs van een pixelgroep. Elke lens buigt het licht van zijn kolommen in een specifieke richting. Het verliest minder licht dan een barrière en wordt in bijna elke huidige monitor of tablet gebruikt. In dit geval bevindt het beste focusgebied zich echter op een bepaalde afstand van het scherm. Als je dichterbij of verder weg kijkt, zal de beeldkwaliteit aanzienlijk verslechteren.

Schakelbare lens
Een vloeibaar-kristalversie van hetzelfde lenzenvel. Wanneer het is uitgeschakeld, werkt het paneel als een normaal 2D-scherm. Wanneer het is ingeschakeld, verschijnt de lens. Acer SpatialLabs View 27 en Lenovo ThinkVision 27 3D gebruiken dit. Het lost het 2D-probleem slechts gedeeltelijk op, zoals je hieronder zult zien.

Twee families van apparaten
Alles op de markt valt in een van de twee groepen.

Eye-tracked
Een camera op het scherm houdt je in de gaten en volgt de positie van je ogen, terwijl de software het beeld over de pixels verschuift zodat het licht van elke groep pixels altijd het juiste oog bereikt. Zo werken de Samsung Odyssey 3D, Acer SpatialLabs, Lenovo ThinkVision 27 3D, Sony Spatial Reality Display en Nubia Pad 3D. In het beste geval krijgt elk oog de halve resolutie van het scherm.

Parallaxbarrière
Een laag dunne ondoorzichtige strepen voor het paneel, als een hek. Door de openingen ziet het linkeroog alleen de linkerkolommen en het rechteroog alleen de rechterkolommen. Eenvoudig en goedkoop, maar het hek blokkeert een groot deel van het licht. De Nintendo 3DS gebruikte deze oude methode.

Multi-view

In beide gevallen verlaat het licht het scherm in smalle waaiers. Daartussen bevindt zich altijd een grens waar de linker- en rechterwaaiers elkaar overlappen. Als uw oog daar terechtkomt, ziet het beide beelden tegelijk. Dat is crosstalk, en het zit ingebakken in de fysica van de methode.

Als een niet-gevolgd scherm vanaf de verkeerde positie wordt bekeken, kan het linkeroog in de waaier terechtkomen die bedoeld is voor het rechteroog. Dan ontvangt de hersenen de beelden verwisseld, en keert de diepte binnenstebuiten: nabije objecten lijken ver, verre objecten lijken nabij. Een recensent van Sound & Vision herinnert zich precies deze 3D-inversie op prototype brilloze tv's zonder eye tracking.

Op zijn best de helft van de pixels

Dit is pure rekenkunde en geen enkele marketing kan dat veranderen. Het paneel heeft een vast aantal pixelkolommen. Als twee weergaven ze delen, krijgt elk oog de helft. Als negen weergaven ze delen, krijgt elke weergave een negende.

Apparaat 2D 3D per oog
Nintendo 3DS: 800x240 400x240
Toshiba Qosmio F750 laptop: 1920x1080 1366x768
Samsung Odyssey 3D 27": 3840x2160 1920x2160
Lenovo ThinkVision 27 3D: 3840x2160 1920x2160
Acer SpatialLabs View 27: 3840x2160 "2K per oog", Acers eigen specificatie
Looking Glass: paneel 1/45 van het paneel per weergave
Het woord "4K" op de doos van zo'n monitor beschrijft alleen de 2D-modus. In 3D is de monitor 1920 pixels breed. Acer schrijft het zelfs in zijn eigen specificatie, alleen met een mooier woord: "2K per oog".

Laten we dit omrekenen naar PPD
In onze review van displaybrillen gebruikten we PPD, pixels per graad van je gezichtsveld, als de enige eerlijke maatstaf voor scherpte. Een 27" 4K-monitor op 60 cm geeft ongeveer 73 PPD. Hetzelfde paneel geeft in 3D-modus elk oog slechts 1920 pixels horizontaal over dezelfde 53 graden: ongeveer 36 PPD.

Dat is minder dan de XREAL One Pro uit onze eerdere tabel (38 PPD), die we al slecht vonden, en ver onder de 60 PPD waarbij het oog de pixelstructuur niet meer ziet. En 60 cm is niet onze keuze. Volgens de recensent van Stuff noemt Samsung zelf 60 cm als een goede kijkafstand voor de Odyssey 3D, en dichterbij wordt de korreligheid van de lenticulaire laag merkbaar. Dus op de afstand die de fabrikant aanbeveelt krijg je 36 PPD.

Wat recensenten daadwerkelijk zagen
De recensent van Stuff van de Odyssey 3D schreef dat zelfs toen alles werkte zoals bedoeld, het beeld er waziger uitzag dan op een gewoon 2D-scherm.

Het meest veelzeggende geval is het Sony Spatial Reality Display. Het paneel is 4K. Het UCSF ChimeraX-team mat hoe klein een label nog leesbaar was in 3D-modus en concludeerde dat de ervaren resolutie iets slechter dan HD was. Een 4K-paneel dat eruitziet als minder dan 1280x720.

Multi-view displays verliezen nog meer. Een Looking Glass-paneel wordt gedeeld tussen 45 weergaven, dus elke weergave krijgt een vijfenveertigste van de pixels. Een TechRadar-recensent van de Toshiba 55ZL2-televisie legde uit waarom er überhaupt een 4K-paneel nodig was: alleen die resolutie was genoeg voor brilloze 3D om er ook maar enigszins als HD uit te zien.

Ghosting: het dubbele beeld

Crosstalk, of ghosting, is de parasitaire lek tussen het linker- en rechterbeeld. Je ziet het als een zwakke tweede omtrek naast elke rand met hoog contrast. Tekst krijgt een schaduw, een wit object op een zwarte achtergrond krijgt een tweeling.

Bij brilloze displays is crosstalk geen defect van een bepaald model, het is een gevolg van de methode. De lens kan de lichtstraal niet perfect naar het oog sturen. Er zal altijd verstrooiing en lichtlek zijn, wat je kunt zien, vooral in heldere scènes.

Hoeveel crosstalk is te veel
Drempel voor zichtbaarheid van crosstalk (Andrew Woods review) ongeveer 1..2%
Aanbevolen waarde voor visueel comfort (NTUST-onderzoek) 2,5%
"Acceptabel voor langdurig gebruik", Alibaba-verkopersgids onder 5%
Typische modellen op de optimale afstand, dezelfde gids 3..7%
Kijk naar de laatste twee rijen. De verkoper geeft openlijk toe dat typische brilloze 3D-displays 3..7% crosstalk hebben op de optimale afstand. Op de optimale afstand! Dat is ruim boven de zichtbaarheidsdrempel en boven de comforttolerantie, zelfs wanneer je precies zit waar je hoort te zitten. Met andere woorden, de specificaties van Chinese 3D-displays zijn nogal slecht, en ghosting is onvermijdelijk.

Wat eigenaren melden
Op de Acer SpatialLabs View 27 is crosstalk zichtbaar op tekst als een zwakke schaduw achter de letters. De Stuff-recensent van de Odyssey 3D had momenten waarop de twee beelden elkaar overlapten. De Galaxus-recensent van dezelfde monitor zag ghosting-artefacten met het blote oog zelfs terwijl de eye-tracking correct werkte.

Samsung's eigen datasheet belooft de Odyssey 3D "de beste 3D-beeldkwaliteit in de branche". Dat kan zelfs waar zijn. Het toont alleen maar hoe laag de lat voor de hele branche ligt.

Eye-tracking: de zwakste schakel

Bij eye-tracked displays zijn de lichtwaaiers smal en ze moeten je ogen volgen. De camera moet je pupillen vinden, de computer moet hun positie berekenen, het beeld moet opnieuw worden geïnterlinieerd, en het paneel moet het nieuwe frame tonen. Dit alles kost tijd. Terwijl dat gebeurt, zijn je ogen al ergens anders, op de grens van de waaiers. Je ziet ghosting.

Alleen de camera is al traag
Acer publiceert de specificatie van zijn trackingsensor: 1280x480 bij 60 frames per seconde. Dat betekent dat een nieuwe positie van je ogen hooguit eens per 16,7 ms binnenkomt, vóór enige verwerking, voordat het beeld opnieuw wordt geïnterlinieerd en voordat het paneel het nieuwe frame tekent.

De meting
Het UCSF ChimeraX-team mat het resultaat op de Sony Spatial Reality Display. Bij een langzame zijwaartse hoofdbeweging van ongeveer 1 cm per seconde was er bijna geen ghosting. Bij ongeveer 5 cm per seconde liep de tracking achter, en beide ogen zagen een ghost bijna net zo helder als het hoofdbeeld. 5 cm per seconde is geen snelle beweging. Het is een gewone hoofdbeweging.

De fabrikant geeft het toe
Een technisch expert van Lenovo legde in een interview voor ZOL uit: het display moet eerst de ogen vinden, dan het beeld interlinieren, en dit proces heeft een vertraging. Wanneer de vertraging te groot is, veroorzaakt de mismatch met hoe wij echte objecten zien ongemak, duizeligheid en vermoeidheid. Dat is een directe verklaring van de fabrikant van een van deze monitors.

Wanneer tracking faalt
Licht Acer specificeert dat zijn tracking werkt tussen 10 en 1800 lux, en dat bij extreem weinig licht de maximale kijkafstand daalt van 270 naar 150 cm. Je zult niet op de bank kunnen gaan zitten.

Andere mensen
De recensent van Galaxus merkt op dat de Odyssey 3D alleen betrouwbaar werkt zolang meerdere mensen in de buurt de eye-tracking niet in de war brengen.

Onstabiel gedrag.
Een redacteur van Tom's Guide meldt dat het 3D-effect op zijn SpatialLabs View 27-exemplaar wekenlang niet goed werkte, en toen plotseling bijna perfect begon te werken. Rtings vermeldt ook dat de 3D-capaciteit van de Odyssey 3D niet altijd goed werkt.

Oude systemen
Een recensie van de Toshiba Qosmio F750 merkte op dat de tracker tot een seconde nodig had om het 3D-beeld aan te passen nadat de gebruiker was bewogen.

Tracking is een computer-visionprobleem dat werkt in jouw kamer, met jouw verlichting, jouw bril en jouw familie. Onder de ideale omstandigheden van een beursstand werkt het. Thuis is het een loterij.

Zit stil als een standbeeld

Zelfs met tracking is de zone waarin 3D werkt beperkt. Tom's Hardware waarschuwt dat bij meer dan 25 graden uit het midden het beeld van de Odyssey 3D niet meer goed lijkt. Acer geeft een beste kijkafstand van 50 tot 110 cm voor de SpatialLabs View 27.

Zonder tracking per oog is de zone klein. Het sweet spot van de Nintendo 3DS werd door recensenten beschreven als behoorlijk krap, en een auteur van Kotaku legde uit dat je in dezelfde positie moet blijven om het effect te zien, wat het onmogelijk maakt om te ontspannen tijdens het spelen.

De Toshiba 55ZL2-televisie had 9 views en een camera om de kijkers te lokaliseren, en toch zegt elke recensie hetzelfde. Je moet met je hoofd heel stil zitten, anders trekken storende focusverschuivingen over het hele beeld of een deel ervan. Elk van zijn views was slechts ongeveer 6,3 cm breed, ongeveer de afstand tussen je ogen, en Toshiba adviseerde om 2,2 m van het scherm te zitten.

Vergelijk het met een monitor en shutterbrillen: je kunt achterover leunen, je hoofd draaien, je voeten op het bureau leggen, en elk oog ziet nog steeds zijn eigen beeld op volledige resolutie.

Slechts één kijker

Een eye-tracking-display vormt het beeld voor één paar ogen. De lichtwaaiers zijn op jou gericht. Een tweede persoon die naast je zit, valt buiten die waaiers en krijgt de verkeerde beelden of een mengeling.

Dit is geen softwarebeperking die met een update kan worden opgelost. Het volgt rechtstreeks uit hoe het beeld wordt opgebouwd. De UCSF ChimeraX-tester van het Sony Spatial Reality Display beschrijft dat het beeld verspringt wanneer zijn vrouw naast hem naar het scherm probeerde te kijken. Een eigenaar van de eerste Nubia Pad 3D schreef dat het gezicht te allen tijde gedetecteerd moet worden, zodat slechts één persoon kan kijken, en voor iedereen daarbuiten verandert het in een puinhoop.

De reclame zegt iets anders. ZTE beweert dat de kijkhoek van 86 graden van de Nubia Pad 3D II meerdere mensen tegelijk van het 3D-effect laat genieten. Tegelijkertijd beschrijft de apparaatpagina van Leia, wiens technologie in de tablet zit, het als eye tracking die lichtbundels op de afzonderlijke ogen richt. Beide beweringen kunnen niet tegelijk waar zijn. We vonden geen onafhankelijke test van de tweede generatie met meerdere kijkers.

Multi-view displays kunnen 3D aan meerdere mensen tonen. De Toshiba 55ZL2 ondersteunde tot vijf kijkzones. Daar betalen ze voor met een fractie van de resolutie, zoals we hierboven hebben berekend.

De lens die je kunt zien

De lensfolie is een fysiek object dat op de pixels is gelijmd, en het blijft niet onzichtbaar.

Zichtbare structuur. Op de Acer SpatialLabs is de lensstructuur niet volledig onzichtbaar, vooral op heldere gebieden. Op de Odyssey 3D merkte de Stuff-recensent de korreligheid van de lenticulaire laag op zodra hij dichter dan 60 cm ging zitten.

Zwarte strepen en moiré. Tussen de subpixels van elke LCD zit een zwart masker. Onder bepaalde hoeken beeldt een lens dit masker af in plaats van de pixels, en ziet de kijker donkere strepen over het beeld. Door de lenzen ten opzichte van de pixelkolommen te kantelen worden de strepen verborgen, maar worden naburige beelden gemengd en neemt de crosstalk toe. De ontwerper kan alleen kiezen welk defect je krijgt.

Zelfs in 2D. De schakelbare lens van de ThinkVision 27 3D is bedoeld om in 2D-modus te verdwijnen. De TechRadar-recensent zag desondanks van dichtbij kleine puntjes op het scherm, en ze gaven wit een zwakke grijstint op normale afstand. Je betaalt voor een 2D-monitor die iets slechter is dan een gewone.

Spiegelschermen. De Galaxus-recensent noemt het glanzende scherm van de Odyssey 3D extreem reflecterend. De ThinkVision 27 3D heeft een spiegelachtig oppervlak, en op donkere achtergronden zijn reflecties zichtbaar. Eigenaren beschrijven het scherm van de Nubia Pad 3D als zeer reflecterend. Op het Sony-display werd het plafondlicht rechtstreeks in de ogen van de tester weerkaatst, en het uitschakelen ervan was ook geen optie: in het donker mislukt de tracking.

Snelle beweging

Games zijn het belangrijkste verkoopargument van de nieuwe 3D-monitoren. Toch vond TweakTown, bij het recenseren van de Odyssey 3D, het idee leuk maar de uitvoering enigszins afleidend, en mat een prestatieverlies in 3D-modus. Hun conclusie: technisch indrukwekkend, maar niet praktisch bruikbaar.

Galaxus kwam tot een vergelijkbaar resultaat met de Acer SpatialLabs-laptop: voor shooters is de oplossing niet geschikt, en de extra belasting van de ogen zal mensen lang van 3D-gaming afhouden.

2D naar 3D-conversie

Bijna elke fabrikant lost het gebrek aan 3D-content op dezelfde manier op: een knop die elke platte video on the fly omzet naar 3D. ZTE belooft elke 2D-content in real time naar 3D te converteren. Samsung adverteert met AI 3D-videoconversie voor de Odyssey 3D.

Wat eigenaren zien: op de Nubia Pad 3D vertonen geconverteerde video's transparante halo's rond de contouren van personen. Een Chinese review van de In3D-tablet zei het ronduit: echte side-by-side 3D-films zien er veel beter uit dan alles wat uit 2D is geconverteerd.

We hebben dit al uitgelegd in de review van displaybrillen: een tweede beeld dat nooit in de clip heeft bestaan, kan alleen worden verzonnen. Goede conversie draait op een krachtige pc-GPU en kost uren voor een korte film. Een tabletchip die het in real time doet, produceert onzin, geen correct tweede beeld.

Belasting van de ogen

Het verwijderen van de bril verwijdert de fysiologie niet. Het vergentie-accommodatieconflict dat in onze eerdere review werd beschreven, is hier volledig aanwezig: je ogen convergeren op een object dat voor het scherm zweeft, terwijl de focus op het oppervlak van het paneel blijft staan. Daar komen crosstalk en tracking-latentie nog bij.

Het grootste experiment ooit uitgevoerd
De Nintendo 3DS was een massaconsumentenapparaat, dus de eigenaren geven ons de beste statistieken die we hebben. Een onderzoek van Interpret vond dat 28% van de 3DS-eigenaren zei dat het 3D-effect de games juist slechter maakte, meer dan de 22% die zei dat het ze beter maakte, en 13% speelde altijd met 3D uitgeschakeld. In hetzelfde onderzoek meldde 37% van de respondenten duizeligheid en misselijkheid door 3D-displays. Kort na de lancering moest Nintendo reageren op meldingen van hoofdpijn en adviseerde spelers pauzes te nemen. Een auteur van Kotaku schreef dat hij stopte met in 3D spelen vanwege vermoeide ogen.

Huidige apparaten
Een redacteur van TechRadar voelde al na vijf minuten gamen op een Acer SpatialLabs-display oogvermoeidheid, en hoorde vergelijkbare meldingen van collega's. De Galaxus-recensent van de Odyssey 3D moest zijn ogen voortdurend opnieuw scherpstellen. Een Chinese review van de ThinkVision 27 3D raadt aan niet veel te bewegen en sessies kort te houden om visuele vermoeidheid te voorkomen. Dat is het advies van een recensent die de monitor goed vond.

Laten we apparaten vergelijken

Samsung Odyssey 3D (27", 4K, $1.999)
Eye-tracked lenticulair, 1920x2160 per oog, 36 PPD op de aanbevolen 60 cm. Waziger dan 2D, momenten waarop de beelden overlappen, ghosting zelfs met werkende tracking, een extreem reflecterend glanzend scherm, beeld onjuist buiten 25 graden uit het midden. Geadverteerd als "de beste 3D-beeldkwaliteit in de industrie".

Acer SpatialLabs View 27 en SpatialLabs laptops
Eye-tracked schakelbare lenticulair. "2K per oog" van een 4K-paneel, volgens Acer's eigen specificatie. Zichtbare crosstalk op tekst, zichtbare lensstructuur op heldere gebieden. Trackingsensor op 60 fps, beperkt door omgevingslicht. Oogvermoeidheid binnen enkele minuten gemeld door TechRadar, onstabiele 3D gedurende weken op een Tom's Guide-exemplaar.

Lenovo ThinkVision 27 3D
Eye-tracked schakelbare lens, 1920x2160 per oog, aangekondigd voor 2.999 euro en verkocht voor $3.298,90 in de VS. Spiegelachtig glanzend oppervlak, vage puntjes en grijsachtig wit zelfs in 2D-modus. Lenovo's eigen expert geeft toe dat tracking-latentie duizeligheid en vermoeidheid veroorzaakt.

Sony Spatial Reality Display
Eye-tracked, 4K-paneel. Het enige apparaat hier met een echte laboratoriumtest. UCSF mat een waargenomen resolutie die iets slechter is dan HD en sterke ghosting bij een hoofdbeweging van ongeveer 5 cm per seconde. Slechts één kijker, hinder van plafondlampen.

Looking Glass
Multi-view, 45 aanzichten. Meerdere mensen kunnen tegelijk kijken, maar elk aanzicht krijgt één vijfenveertigste van de pixels van het paneel. Het "zeperige" beeld is van zeer slechte kwaliteit.

Nubia Pad 3D, Nubia Pad 3D II, RedMagic Explorer 3D
Eén familie, gebouwd op Leia-technologie. Eye-tracked, één kijker. Reflecterend scherm, halo's op geconverteerde video. Eén eigenaar ontving een RedMagic Explorer 3D waarvan de 3D er plat en schokkerig uitzag, terwijl zijn tweede exemplaar werkte; het defecte exemplaar had standaardwaarden in het kalibratiebestand. De tweede generatie Nubia claimt +80% 3D-resolutie zonder te verklaren ten opzichte waarvan. Zelfs een Leia-medewerker op hun forum zei dat de resolutie per aanzicht ingewikkelder is dan dat getal. Het paneel is nog steeds 2560x1600, dus elk oog kan er hoogstens de helft van ontvangen.

Nintendo 3DS
Parallaxbarrière, geen tracking in het originele model, 400x240 per oog. Krappe sweet spot, hoofdpijn, en meer eigenaren die zeggen dat 3D games slechter maakte dan beter. Het bekendste brilloze 3D-apparaat.

Toshiba 55ZL2 en Qosmio F750
De televisie kostte ongeveer 7.000 pond, had 9 aanzichten en vereiste een perfect stilstaand hoofd. De laptop ging van 1920x1080 in 2D naar 1366x768 in 3D, en zijn tracker had tot een seconde nodig om te reageren. Deze apparaten verdwenen van de markt. De problemen niet.

Reclame versus realiteit

Deze markt staat vol met claims die bij de eerste controle al instorten. De meest agressieve komen van Chinese fabrikanten en verkopers, maar een Koreaanse "beste 3D-beeldkwaliteit van de industrie" met zichtbare ghosting is niet beter. Dit is wat wij hebben gevonden.

"Blote-ogen-3D" dat helemaal geen 3D is
Enorme straatbillboards met walvissen en panda's die uit een gebouw springen, worden verkocht als "blote-ogen-3D led-displays". Het zijn gewone platte led-schermen die anamorfe video tonen, een optische truc die is getekend voor één specifiek kijkpunt. De vakpers noemt de term "blote-ogen-3D-led" simpele marketing- misleiding. Stap van dat punt af en het effect verdwijnt.

"Hologram"
Op Alibaba blijkt de "3D Hologram Box" een vitrinekast met een transparante lcd te zijn. Dat is een plat 2D-beeld op transparant glas. Er zit geen hologram en geen stereo in.

"Wereldprimeur"
De Chinese pers presenteerde de Lenovo ThinkVision 27 3D in 2024 als de eerste brilloze 3D-monitor ter wereld. Eizo bracht zijn brilloze 23" DuraVision FDF2301-3D al in 2010 uit. ZTE noemt de Nubia Pad 3D II "de eerste 5G + AI-brillozer 3D-tablet ter wereld": een "primeur" die alleen bestaat dankzij een zorgvuldig gekozen combinatie van woorden.

"4K 3D"
De Engelse marketing belooft de ThinkVision 27 3D "4K-helderheid" in stereo. Een Chinees artikel over dezelfde monitor geeft het tussen haakjes toe: 4K in 2D, 2K in 3D.

"+80% resolutie"
Geen methode, geen referentie, geen getal per oog. Zie hierboven.

"Duizeligheidsvrij"
Een 86" 8K brilloze 3D-reclamescherm op Alibaba wordt verkocht als "duizeligheidsvrij". Lenovo's eigen expert legt uit dat tracking-latentie duizeligheid en vermoeidheid veroorzaakt. Er zit geen meting achter zo'n claim, alleen een woord in de titel.

"Tracking onder 10 ms"
Dezelfde Alibaba-gids belooft eye tracking met minder dan 10 ms latentie, zonder een bron die wij konden verifiëren. Acer's eigen trackingcamera levert één frame per 16,7 ms, nog vóór enige verwerking. De enige onafhankelijke meting die wij vonden, door UCSF, toont ghosting bij een hoofdsnelheid van 5 cm per seconde.

"Kijken met vrienden"
Een eye-tracked display is gebouwd voor één paar ogen. Zie het gedeelte over kijkers.

Eye tracking die er niet is
Sommige Chinese 3D-telefoons werden verkocht met een lenticulair scherm maar met eye tracking uitgeschakeld, de Elephone P8 3D bijvoorbeeld. Zonder tracking krijg je het piepkleine vaste sweet spot van de 3DS. De In3D-tablet zette knoppen op de behuizing om de parallax handmatig te verschuiven, zodat de gebruiker het dubbele beeld zelf kon verplaatsen.

Beeldkwaliteit in 3D-modus


Apparaat 3D per oog PPD
op afstand
Methode Kijkers Belangrijkste probleem Kwaliteit
27" 4K + sluiterbrillen 3840x2160 73
65 cm
3D-bril ieder 3D-bril nodig uitstekend
Samsung Odyssey 3D 1920x2160 36
65 cm
lens, tracking 1 ghosting, glanzend scherm acceptabel
Lenovo ThinkVision 27 3D 1920x2160 36
65 cm
LC-lens, tracking 1 latentie, glanzend scherm acceptabel
Acer SpatialLabs View 27 2K 36
65 cm
LC-lens, tracking 1 crosstalk op tekst acceptabel
Sony Spatial Reality onder HD,
gemeten
onder 32
50 cm
lens, tracking 1 ghost bij 5 cm/s slecht
Nubia Pad 3D / 3D II helft van 2560x1600
op zijn best
max. 33
40 cm
lens, tracking 1 reflecties, halo's slecht
Toshiba 55ZL2 1/9 van paneel
(1280x720)
37
2 m
lens, 9 weergaven meerdere hoofd stilhouden, focusverschuivingen zeer slecht
Nintendo 3DS 400x240 27
30 cm
barrière 1 nauwe sweet spot slechtst
Looking Glass 1/45 van paneel 17
50 cm
lens, 45 weergaven meerdere klein deel van de pixels verschrikkelijk
"Naked-eye 3D"-reclamebord geen n.v.t. platte video één punt helemaal niet stereo geen 3D

Vragen om te stellen voordat je koopt

Wat is de resolutie per oog in 3D-modus?
Niet het paneel, niet "4K". Het aantal pixels dat elk oog ontvangt. Als de verkoper het niet weet, deel dan zelf de horizontale resolutie door het aantal beelden.

Is er eye-tracking, en voor hoeveel personen?
Als er tracking is, is het eerlijke antwoord één.

Wat gebeurt er als ik mijn hoofd snel beweeg of wegkijk?
Vraag om een video die is gefilmd tijdens beweging, niet om een statische demo.

Werkt tracking bij dim licht en met een bril op sterkte?
Test het in je eigen kamer, niet in de winkel.

Is het scherm glanzend?
En waar staan de ramen en lampen in je kamer.

Hoeveel native 3D-content is er?
Als het antwoord "AI converteert alles" is, lees dan de sectie over conversie opnieuw.

Wat zijn de retourvoorwaarden?
Of jouw ogen deze technologie accepteren, kun je pas na een uur gebruik controleren.

Conclusie

Een 3D-display zonder bril ruilt de bril in voor een reeks compromissen die nooit in de advertenties verschijnen. Het lenzenblad neemt minstens de helft van je pixels in beslag. Crosstalk is inherent aan de methode. Tracking werkt voor één persoon, met een vertraging, onder goede verlichting. De zone is smal, het scherm is vaak glanzend, en de ogen worden moe.

De geldende regel is dezelfde als voor VR-brillen: een lens kan geen pixels creëren die niet in de media aanwezig zijn. Twee weergaven uit één paneel betekent de helft van de pixels voor elk oog. Vijfenveertig weergaven betekent een vijfenveertigste.

Koop ze niet als je wilt:
3D krijgen op de volledige resolutie van het paneel, dat krijg je niet
Samen met familie of vrienden 3D kijken, dat lukt niet, met eye tracking
Achteroverleunen, bewegen en ontspannen kijken, de 3D valt uit elkaar
Urenlang snelle games in 3D spelen, verwacht ghosting en vermoeide ogen
Je 2D-bibliotheek met één knop omzetten naar echte 3D, het zal een imitatie zijn

Je mag ze kopen als je moet
Statische 3D-modellen aan je bureau inspecteren, 3D tonen op een beursstand, of experimenteren met de technologie terwijl je de beperkingen begrijpt.

Als je doel hoogwaardige 3D is
Een goede grote monitor of projector met actieve sluiterbrillen geeft elk oog nog steeds het volledige paneel, voor elk aantal kijkers, zonder vervormingen. Dit is geen marketing, het is de rekenkunde van pixels.

Bronnen
UCSF ChimeraX, Sony Spatial Reality Display-tests: resolutie en ghosting
Stuff, Samsung Odyssey 3D-review: 60 cm, korreligheid, overlappende beelden
Galaxus, Odyssey 3D getest: ghosting, reflecties, herfocussen
Tom's Hardware, Odyssey 3D-review: limiet van 25 graden
Tom's Guide, Odyssey 3D-review: inconsistent 3D-effect
Rtings, Odyssey 3D-review
PC Perspective over de TweakTown Odyssey 3D-review
Samsung, Odyssey 3D-datasheet: "industry's best 3D picture quality"
Sound & Vision, 3D-inversie zonder eye tracking
Trusted Reviews, Acer Predator SpatialLabs View 27
Acer, SpatialLabs View 27 specificaties: 2K per oog, 60 fps tracking, verlichtingsbereik
TechRadar, Acer SpatialLabs: oogvermoeidheid na vijf minuten
Tom's Guide, SpatialLabs View 27: 3D werkte wekenlang niet goed
Galaxus, Acer SpatialLabs laptop: niet voor shooters, oogvermoeidheid
TechRadar, Lenovo ThinkVision 27 3D review
Serious Insights, ThinkVision 27 3D review: Amerikaanse prijs
Notebookcheck, ThinkVision 27 3D: 3D-resolutie en prijs
ZOL, Lenovo-expert over trackinglatentie, duizeligheid en vermoeidheid (Chinees)
Zhihu, ThinkVision 27 3D hands-on: spiegelend scherm, korte sessies (Chinees)
Sina, "wereldprimeur"-claim en 4K 2D / 2K 3D (Chinees)
TechPowerUp, Eizo DuraVision FDF2301-3D
ZTE, Nubia Pad 3D II persbericht
GSMArena, Nubia Pad 3D II: 86 graden hoek, meerdere kijkers volgens beweringen
Leia, Nubia Pad 3D II apparaatpagina: licht gericht op de afzonderlijke ogen
Leia forum, de betekenis van "+80% 3D-resolutie"
Leia forum, review van Nubia Pad 3D-eigenaar
Leia-forum, RedMagic Explorer 3D-kalibratieprobleem
Woods, Crosstalk begrijpen in stereoscopische displays: zichtbaarheidsdrempel
Woods, Crosstalk in stereoscopische displays: een overzicht (Journal of Electronic Imaging)
NTUST, drempels voor visueel comfort van 3D-crosstalk: 2,5% tolerantie
Alibaba-koopgids: 3..7% crosstalk "acceptabel"
Alibaba, "duizeligheidsvrij" 8K-brilvrij 3D-scherm
Alibaba, "3D Hologram Box" op een transparante LCD
Sixteen:Nine, "naked-eye 3D LED" als marketingdesinformatie
Planar, anamorfe content is geen stereoscopische 3D
Wikipedia, specificaties van het Nintendo 3DS-scherm
Game Developer, Interpret-enquête: 28% zegt dat 3D afbreuk doet aan de 3DS
Pocket Gamer, 3DS-review: krappe sweet spot, hoofdpijn
Infendo over Kotaku: Japanse 3DS-bezitters zetten 3D uit vanwege vermoeide ogen
Nintendo World Report, Nintendo reageert op meldingen van 3DS-hoofdpijn
Home Cinema Choice, Toshiba 55ZL2-review: nog steeds hoofdpijn, focus verschuift
Secrets of Home Theater, Toshiba 55ZL2: 9 weergaven, elk 6,3 cm
TechRadar, Toshiba 55ZL2 review: waarom het een 4K-paneel nodig had
What Hi-Fi, Toshiba 55ZL2 review: prijs, heel stil zitten
Wikipedia, lijst van 3D-telefoons: uitgeschakelde eye-tracking
Sina, In3D tablet review: handmatige parallax, zwakke conversie (Chinees)
Toshiba Qosmio F750 review: 3D-resolutie en trackingvertraging (Chinees)
Homepage Algemene voorwaarden Over ons Privacybeleid Bedrijfsinformatie Contact Betaling Verzending Bericht sturen